سطح فهم خواننده بالاتر است « متشابه » مىخواند و به مردم دستور مىدهد كه از « محكم » پيروى و از « متشابه » كناره‌گيرى كنند . از همين جا در مىيابيم كه مردم در « محكم و متشابه » يكسان نيستند « محكم » براى فردى واضح به نظر برسد - زيرا در سطح فهم و درك اوست - و براى فرد ديگرى « متشابه » خواهد بود زيرا از سطح فهم او بالاتر است . به همين سبب در تفسير متشابه در حديث آمده است كه : « آن چيزى است كه بر جاهل شبهه ايجاد كند . » هنگامى كه فرد از فهم آيه‌اى عاجز است دو راه در پيش رو دارد : 1 - در آيه توقّف كند و دچار غرور نگردد و چنين بپندارد كه مىتواند آيه را درك كند و به رأى خود آن را تفسير كرده ، و خود و ديگران را گمراه كند . 2 - از فرد ديگرى كه مراتب علمى بالاترى دارد كمك بگيرد شايد كه بتواند معنا و مفهوم آيه را از او فرا گيرد ، و اگر در اين صورت هم موفق نشد بايد علم آن را به اهلش واگذارد . اين آيه ، همين حقايق را يادآورى مىكند : ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرَ مُتَشَابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ . . . ) « 1 » .

--> ( 1 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 7 .